İş Güvenliği Levhaları ve ISO 7010: Hangi Levha Nerede Zorunlu?
İş güvenliği levhaları dekorasyon değildir; şekli, rengi ve piktogramı standartla belirlenmiştir. Yanlış renkte ya da uydurma piktogramlı bir levha, denetimde yok sayılabilir. Bu yazıda ISO 7010 kodlarını ve hangi levhanın nereye asılacağını açıklıyoruz.
Dört temel kategori
ISO 7010 standardı güvenlik işaretlerini şekil ve renge göre dört ana gruba ayırır. Bir levhanın hangi gruba girdiğini, üzerindeki yazıyı okumadan şeklinden anlayabilmeniz gerekir — standardın amacı da tam olarak budur.
| Kategori | Şekil | Renk | Anlamı |
|---|---|---|---|
| Uyarı | Üçgen | Sarı zemin, siyah çerçeve | Dikkat edilmesi gereken tehlike |
| Zorunluluk | Daire | Mavi zemin, beyaz simge | Yapılması zorunlu davranış |
| Yasaklama | Daire + çapraz çizgi | Kırmızı çerçeve, beyaz zemin | Yapılması yasak davranış |
| Acil durum | Dikdörtgen | Yeşil zemin, beyaz simge | Kaçış yolu, ilk yardım |
Kırmızı iki anlama gelir
Dikkat: kırmızı hem yasaklama hem yangın ekipmanı için kullanılır. Yasaklama levhası daire ve çapraz çizgilidir; yangın ekipmanı levhası ise dolu kırmızı dikdörtgendir. İkisini karıştırmak yaygın bir hatadır.
Nerede hangi levha asılır?
Üretim alanı ve şantiye girişi
Girişte zorunluluk levhaları bulunmalıdır: baret, koruyucu gözlük, iş ayakkabısı. Bunlar mavi dairedir ve alanın girişinde, içeride değil, asılır — çünkü kişi alana girmeden önce donanımını tamamlamalıdır.
Elektrik panoları ve trafo
Sarı üçgen içinde şimşek simgesi olan yüksek voltaj uyarı levhası zorunludur. Pano kapağının üzerine, göz hizasına asılır.
Kaçış yolları
Yeşil acil çıkış levhaları kaçış yolu boyunca, her yön değişiminde görülebilecek şekilde konumlandırılır. Bir levhadan diğeri görülebilmelidir.
Yangın ekipmanı
Yangın tüpü, hortum dolabı ve alarm butonu levhaları ekipmanın tam üzerine ve yüksekte asılır. Amaç, duman altında bile yukarıdan görülebilmesidir.
Ortak alanlar
Sigara yasağı levhası kapalı alanlarda yasal zorunluluktur. Girişte ve her katta görünür konumda bulunmalıdır.
Fosforlu (foto-lüminesan) malzeme ne zaman gerekir?
Kaçış yolları üzerindeki levhalarda pratikte zorunludur. Foto-lüminesan malzeme gün içinde ışığı depolar ve elektrik kesintisinde 30–60 dakika boyunca görünür kalır. Duman ve karanlıkta tahliyeyi mümkün kılan şey budur.
Normal baskılı bir acil çıkış levhası, elektrik kesildiğinde tamamen görünmez olur — yani tam ihtiyaç duyulduğu anda işe yaramaz.
Levha yüksekliği ve konumu
- Göz hizası: 150–170 cm — uyarı ve zorunluluk levhaları.
- Yüksek konum: 200 cm+ — yönlendirme ve yangın ekipmanı levhaları.
- Levhanın önü hiçbir zaman kapatılmamalıdır. Raf, dolap veya palet önüne asılan levha yok hükmündedir.
Sık sorulan sorular
Kendi tasarladığım levhayı kullanabilir miyim?
Piktogram ve renk kodu standarda uymak zorundadır. Kurum logosu ekleyebilir, boyutu değiştirebilirsiniz; ancak simgeyi veya rengi değiştiremezsiniz.
Levhalar hangi malzemeden olmalı?
İç mekânda PVC veya pleksi yeterlidir. Dış mekân, nemli ortam ve kimyasal temas ihtimali olan alanlarda alüminyum tercih edilmelidir.
Türkçe yazı zorunlu mu?
Piktogram esastır, ancak Türkçe açıklama eklenmesi hem denetimde hem pratikte faydalıdır. Yabancı personel çalışan iş yerlerinde çift dilli levha tercih edilebilir.
Tesisinizin levha listesini çıkaralım. İş güvenliği levhalarını inceleyin.
